مکمل هایی که با داروهای ضد درد تداخل دارند

بسیاری از بیماران هم زمان با مصرف داروهای ضد درد ، از مکمل ها ، ویتامین ها یا داروهای گیاهی نیز استفاده می کنند. اگرچه بسیاری از این مکمل ها «طبیعی» تلقی می شوند، اما می توانند تداخل های مهمی با داروهای مسکن ، داروهای ضد التهاب ، شل کننده های عضلانی و داروهای نوروپاتیک ایجاد کنند. این مطلب در مورد تداخل مکمل با دارو ضد درد بوده و یک راهنمای مهم و خوب برای بیماران مبتلا به دردهای اسکلتی عضلانی و عصبی است که به متخصص طب فیزیکی و توانبخشی مراجعه می کنند.

اهمیت آگاهی از تداخل مکمل ها و داروها

شناخت این تداخل ها بسیار مهم است ، زیرا ممکن است:

• اثر دارو تقویت شود و عوارض افزایش یابد
• اثر دارو کاهش یابد و درمان بی نتیجه شود
• عوارض قلبی ، کبدی یا خونریزی ایجاد شود
• خواب آلودگی یا ضعف شدید رخ دهد
• با داروهای اعصاب و ضد افسردگی تداخل ایجاد شود

در ادامه مهم ترین مکمل هایی که می توانند با داروهای ضد درد تداخل داشته باشند ، به طور کامل توضیح داده شده اند.

مکمل ها و تداخل با داروهای ضد التهاب

داروهای ضد التهاب یا NSAIDs مثل ایبوپروفن ، ناپروکسن ، دیکلوفناک رایج ترین داروهای درد هستند و مصرف بسیاری از مکمل ها می توانند خطر خونریزی یا مشکلات گوارشی را با این داروها افزایش دهند.

از جمله مکمل هایی که خطر خونریزی را افزایش می دهند می توان به ، اومگا 3 (Fish Oil)
، سیر (Garlic) به صورت کپسول یا عصاره ، جینکو بیلوبا  (Ginkgo) ، زنجبیل دوز بالا ، جی ان سی و مکمل های گردش خون و ویتامین E دوز بالا اشاره کرد. مصرف هم زمان این مکمل ها با NSAID ها می تواند خطر و ریسک مشکلات زیر را افزایش دهد:

• خونریزی معده
• خونریزی بینی
• کبودی
• طولانی شدن زمان لخته شدن

همچنین داروهای NSAID  ممکن است عملکرد کلیه را تحت تأثیر قرار دهند. مکمل هایی که فشار روی کلیه را بیشتر می کنند:

• کراتین  (Creatine)
• پروتئین های پرمصرف مثل Whey در دوزهای بالا
• مکمل های بدنسازی محرک (Pre-workout)

مصرف همزمان برخی مکمل ها مثل جنسینگ ، شیرین بیان و افدرین گیاهی با داروهای ضد التهاب بر فشار خون تاثیر گذاشته ، باعث افزایش آن می شود و امکان دارد اثر داروهای NSAID را شدت دهد.

تداخل مکمل ها با داروهای نوروپاتیک درد

مکمل هایی مثل که مثل گاباپنتین ، پرگابالین ، دولوکستین ، آمی تریپتیلین با داروهای نوروپاتیک درد تداخل دارند. داروهای نوروپاتیک درد روی سیستم عصبی اثر می گذارند ، بنابراین مکمل هایی که اثر آرام بخشی دارند، می توانند خطرناک باشند.

مکمل هایی که خواب آلودگی را تشدید می کنند :

این ترکیبات باعث خواب آلودگی بیش از حد ، افت هوشیاری و افزایش خطر سقوط (مخصوصاً در افراد مسن) می شوند.

• ملاتونین
• والرین (Valerian)
• سنبل الطیب
•  اشوگاندا (Ashwagandha)
•  CBD یا روغن کانابیس
• منیزیم در دوزهای بالا

تداخل مکمل ها با دارو ضد افسردگی

مکمل هایی که با داروهای ضد افسردگی مرتبط با درد تداخل دارند؛ مثل دولوکستین ، آمی تریپتیلین و نورتریپتیلین. مکمل های زیر می توانند خطر سندروم سروتونین ایجاد کنند:

• 5-HTP
• تریپتوفان
• جینسینگ
• زچینسنن (Siberian Ginseng)
•  عصاره گل راعی / سنت جانز ورت  (St. John’s Wort)

این تداخل می تواند بسیار خطرناک باشد و باعث بروز مشکلات جدی از جمله ضربان قلب بالا ، بی قراری شدید ، تعریق ، اختلال هوشیاری و تب شود.

تداخل مکمل ها با دارو شل کننده عضلات

متوکاربامول، سیکلوبنزاپرین، باکلوفن  از جمله مکمل هایی هستند که با داروهی شل کننده های عضلانی تداخل دارند. مکمل های ملاتونین ، سنبل الطیب ، CBD ، بابونه تقویتی ، زنبق آبی ، ریشه گل ساب دار (Passion flower) باعث افزایش خواب آلودگی می شوند و مصرف همزمان آن ها با شل کننده های عضلانی ممکن است مشکلات زیر را به همراه داشته باشد:

• کاهش هوشیاری
• افت فشار
• عدم تعادل
• خواب آلودگی شدید خطرناک در رانندگی

برخی مکمل ها هم هستند که که اثر شل کنندگی را افزایش می دهند ؛ مثل منیزیم ، پتاسیم و آلبالوی ترش با مقدار زیاد.

تداخل مکمل ها با دارو استامینوفن

استامینوفن نسبتاً دارو بی خطری است ، اما با برخی مکمل ها تداخل دارد.

مکمل هایی که فشار کبدی استامینوفن را بیشتر می کنند:

• چای سبز دوز بالا
• نیاسین (ویتامین B3 دوز بالا)
• آهن دوز بالا
• داروهای گیاهی تقویت کبد، در صورت مصرف نابجا

مکمل هایی که عملکرد کبد را تغییر می دهند:

• علف چای (St. John’s Wort)
• کامبوچا در دوز بالا
• مکمل های سم زدایی تقویتی  Herbal Detox

تداخل داروهای گیاهی با داروهای درد

1. زردچوبه و کورکومین با NSAID ها خطر خونریزی را افزایش می دهند.
2. چای سبز متابولیسم کبدی برخی داروهای درد (مثل ترامادول) را تغییر می دهد.
3. دارچین دوز بالا می تواند با استامینوفن اثر سمی روی کبد بگذارد.
4. عشقه (Ivy Extract)خطر اسپاسم یا تداخل با داروهای ضد اسپاسم دارد.
5. دمنوش های آرام بخش قوی مثل گل گاوزبان یا سنبل الطیب، همراه با داروهای اعصاب یا مسکن های خواب آور خطرناک هستند.

چه مکمل هایی برای بیماران مصرف کننده داروهای درد نسبتاً بی خطر هستند؟

اگرچه همیشه باید با پزشک مشورت شود ، اما این مکمل ها به طور کلی کم خطرتر هستند:

• ویتامین D
• ویتامین C
• زینک
• CoQ10
• کلسیم
• منیزیم دوز متوسط (در صورت نداشتن کلیه مشکل)
•  پروبیوتیک ها

اما حتی مکمل های ذکر شده نیز باید با اطلاع پزشک و طبق دستور ایشان مورد استفاده قرار بگیرند. مثلا ویتامین C همراه با دوز بالای داروهای ضد التهاب استروئیدی باعث خونریزی گوارشی می شود.

نکته مهم : «طبیعی بودن» به معنی بی خطر بودن نیست. بسیاری از گیاهان و مکمل ها ، قدرت دارویی بیشتری از داروهای شیمیایی دارند و ممکن است باعث وقوع موارد ناخوشایندی شوند ؛ مثل :

1. فشار خون را تغییر دهند
2. خواب آلودگی شدید ایجاد کنند
3. روی کبد یا کلیه فشار بیاورند
4. اثر داروها را کم یا زیاد کنند
5. باعث خونریزی شوند

بنابراین پزشک باید تمام مکمل های مصرفی را بداند.

قبل از مصرف مکمل در کنار داروی درد، حتماً به پزشک اطلاع دهید اگر:

• سن شما بالای ۶۵ سال است
• مشکلی در کلیه یا کبد دارید
• داروی اعصاب می گیرید
• سابقه خونریزی معده دارید
• قرص رقیق کننده خون مصرف می کنید
• داروی ضد افسردگی می گیرید
• چند مکمل هم زمان مصرف می کنید
• قصد تزریق دارید

جمع بندی

تداخل مکمل ها و دارو های درد مسأله ای جدی است که بسیاری از بیماران از آن آگاه نیستند. حتی مکمل هایی مانند امگا ۳، زردچوبه، سنبل الطیب یا جینکو می توانند خطر خونریزی، خواب آلودگی یا مشکلات کبدی ایجاد کنند. بنابراین لازم است بیمار قبل از مصرف هر مکمل یا داروی گیاهی ، پزشک خود را در جریان بگذارد.