رسوب کلسیم در شانه یکی از مشکلات نسبتاً شایع در مفصل شانه است که می تواند باعث درد شدید، محدودیت حرکتی و کاهش کیفیت زندگی شود. این وضعیت که در پزشکی با نام تاندونیت کلیسیفیک نیز شناخته می شود، اغلب در تاندون های عضلات روتاتور کاف بهویژه تاندون سوپرااسپیناتوس رخ می دهد. اگرچه رسوب کلسیم در تاندون شانه ممکن است در ابتدا بدون علامت باشد، اما با پیشرفت بیماری می تواند درد قابل توجهی ایجاد کند و حتی انجام فعالیتهای روزمره را هم برای فرد بیمار دشوار کند. خوشبختانه امروزه روش های تشخیصی دقیق و درمان های غیرجراحی مؤثری برای کنترل و درمان این عارضه در دسترس است که در حوزه طب فیزیکی و توانبخشی کاربرد گسترده ای دارند.
علائم تاندونیت کلیسیفیک
علائم تاندونیت کلیسیفیک بسته به مرحله بیماری و میزان رسوب کلسیم در تاندون شانه می تواند متفاوت باشد. در برخی افراد این رسوبات به طور اتفاقی در تصویربرداری کشف می شوند، در حالی که در برخی دیگر بروز شانه درد شدید خبر از احتمال ابتلا به رسوب کلسیم در تاندون شانه می دهد.
شایع ترین علائم رسوب کلسیم در شانه عبارتند از:
- درد ناگهانی یا تدریجی در شانه
- تشدید درد هنگام بالا بردن دست یا چرخاندن شانه
- درد شبانه به ویژه هنگام خوابیدن روی شانه درگیر
- محدودیت حرکت مفصل شانه
- ضعف در عضلات شانه
- انتشار درد به بازو
در برخی موارد، درد می تواند به قدری شدید و طاقت فرسا باشد که حتی فرد را در انجام فعالیت های ساده روزمره مانند لباس پوشیدن یا برداشتن اشیا ناتوان سازد.
علت رسوب کلسیم در تاندون شانه
علت دقیق رسوب کلسیم در تاندون شانه هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما تحقیقات نشان می دهد که مجموعه ای از عوامل می توانند در ایجاد این مشکل نقش داشته باشند. برخی از مهم ترین عوامل مؤثر در ایجاد تاندونیت کلیسیفیک عبارتند از:
- کاهش خون رسانی به تاندون های شانه
- فشار و استفاده مکرر از مفصل شانه
- تغییرات متابولیک در بدن
- افزایش سن و فرسایش تاندون ها
- اختلالات هورمونی
- التهاب مزمن تاندون ها
نکته مهم و قابل توجه در این خصوص این است که رسوب کلسیم در شانه معمولاً به دلیل مصرف زیاد کلسیم در رژیم غذایی ایجاد نمی شود و بیشتر به تغییرات داخل بافت تاندون مربوط است.
چه کسانی در معرض ابتلا به تاندونیت کلیسیفیک هستند؟
اگرچه رسوب کلسیم در تاندون شانه ممکن است در هر فردی ایجاد شود، اما برخی افراد بیشتر در معرض ابتلا به این مشکل قرار دارند. گروه های پرخطر شامل موارد زیر هستند:
- افراد بین ۳۰ تا ۶۰ سال
- زنان (بیش از مردان)
- افرادی که فعالیت های تکراری با دست انجام می دهند
- افرادی با سابقه مشکلات تاندونی
- بیماران مبتلا به دیابت
- افرادی که مدت طولانی پشت میز کار می کنند یا وضعیت بدنی نامناسب دارند
همچنین مشاغلی که نیاز به حرکات مکرر دست بالای سر دارند، مانند نقاشان ساختمان، ورزشکاران رشتههای پرتابی یا افرادی که کارهای دستی سنگین انجام می دهند، می توانند خطر ابتلا به تاندونیت کلیسیفیک را برای خود افزایش دهند. شناخت این عوامل خطر می تواند به پیشگیری و تشخیص زودهنگام رسوب کلسیم در شانه کمک کند.
تشخیص رسوب کلسیم در شانه با سونوگرافی
تشخیص دقیق رسوب کلسیم در شانه نقش مهمی در انتخاب بهترین روش درمان دارد. پزشکان معمولاً از ترکیبی از معاینه بالینی و روش های تصویربرداری برای تشخیص این عارضه استفاده می کنند. یکی از دقیق ترین و در دسترس ترین روش ها برای تشخیص رسوب کلسیم در تاندون شانه، سونوگرافی عضلات و تاندون ها است. مزایای سونوگرافی در تشخیص این بیماری شامل موارد زیر است:
- مشاهده دقیق محل رسوب کلسیم
- بررسی اندازه و شکل رسوبات
- ارزیابی وضعیت تاندون ها و بافت های اطراف
- تشخیص التهاب یا پارگی احتمالی تاندون
- امکان انجام درمان های هدایت شده با سونوگرافی
سونوگرافی یک روش غیرتهاجمی، بدون اشعه و قابل تکرار است که به پزشک اجازه می دهد وضعیت تاندون های شانه را به صورت پویا بررسی کند.
درمان رسوب کلسیم در شانه با شاک ویو (Shock Wave)
یکی از مؤثرترین روش های غیرجراحی برای درمان رسوب کلسیم در شانه، استفاده از تکنیک شاک ویو تراپی (Shock Wave Therapy) است. این روش در سال های اخیر در حوزه طب فیزیکی و توانبخشی کاربرد گسترده ای پیدا کرده است. در شاک ویو تراپی، امواج صوتی پرانرژی به ناحیه رسوب کلسیم در تاندون شانه ارسال شده و این امواج باعث خرد شدن رسوبات کلسیمی و تحریک فرآیند ترمیم طبیعی بدن می شوند.
مزایای درمان رسوب کلسیم در تاندون شانه با شاک ویو
- کاهش قابل توجه درد شانه
- کمک به تجزیه رسوبات کلسیمی
- افزایش جریان خون در بافت تاندون
- تحریک ترمیم بافت های آسیبدیده
- جلوگیری از نیاز به جراحی در بسیاری از موارد
درمان با شاک ویو معمولاً طی چند جلسه انجام می پذیرد و هر جلسه درمانی حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول می کشد. این روش غیرتهاجمی است و اغلب بیماران می توانند بلافاصله پس از درمان به فعالیت های روزمره خود بازگردند.
در کنار شاک ویو، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی ممکن است روش های درمانی دیگری نیز توصیه کند، مانند:
- فیزیوتراپی
- تمرینات اصلاحی شانه
- داروهای ضدالتهاب
- تزریق های تخصصی تحت هدایت سونوگرافی
انتخاب بهترین روش درمان به اندازه رسوب، شدت علائم و وضعیت کلی مفصل شانه بستگی دارد.
